Truyện ngắn Vợ chồng A Phủ của nhà văn Tô Hoài đã thể hiện chân thực cuộc sống cơ cực, bị áp bức nặng nề của những người dân miền núi Tây Bắc và khát vọng, sức mạnh tự giải phóng của họ thông qua hình tượng nhân vật Mị - cô gái với sức mạnh, khát khao hạnh phúc và sức sống tiềm tàng đã vùng lên tự giải phóng.